Tysiące w kolejkach po żywność
Senat wprowadza stan wyjątkowy
Generał Marcjusz zawiesza wolności obywatelskie
Miejsce, które zwie się Rzymem
Posłuchajcie, nim posuniemy się dalej.
Wszyscy wolicie zginąć niż głodować?
Nie inaczej.
Po pierwsze wiedzcie, że Gajusz Marcjusz jest głównym wrogiem ludu.
Wiemy.
Zabijmy go.
Będziemy mieć zboże za dowolną cenę.
Myśmy biedni obywatele, nie zacni patrycjusze.
Nasz niedostatek, skutek nędzy naszej;
nasze cierpienia są dla nich lichwą.
Zemścijmy się, nim się obrócimy w szczapy.
Dość gadania. Idźmy!
Hola!
A to kto?
Szanowny Meneniusz Agrypa, ten zawsze dobry był dla ludu.
Powiadam wam, przyjaciele, że patrycjusze mają o was pieczę.
Co się tyczy niedostatku i biedy,
możecie miotać kijami w niebo
jak i w rzymskie państwo…
Nas głodzą, a ich spichrze pełne ziarna.
GŁÓWNY SPICHLERZ RZYMU
Chleba!
Chleba! Chleba!
O co chodzi?
Wy kłótliwe chamy, drapiąc świerzbiące was opinie,
chcecie dorobić się strupów?
Zawsze można liczyć na twe dobre słowo.
Ten, co was pieści dobrymi słowami,
jest poniżej wzgardy.
Czego tu, kundle co nie lubicie ni wojny, ni pokoju?
Gdyż jedno was przeraża, a drugie rozzuchwala.
Ten, kto wam zaufa, miast lwów znajdzie płochliwe króliki,
miast lisów, gęsi.
Kto na cześć zasłużył, temu wasza nienawiść;
Kat wam zaświeć! Wam ufać?
Z każdą minuta zmieniacie zdanie,
szlachetnym zwiecie, kogo lżyliście,
a niegodziwym tego, który był waszą ozdobą.
Czemu w zaułkach miasta
pomstujecie na senat, który za bożym przewodem,
pilnuje byście się nawzajem nie pożarli?
Precz!
Do domu,
wy ułomki!
Cofnąć się!
Spór graniczny z Wolskami rozgorzał na nowo
Tullus Aufidiusz grozi najazdem na Rzym
KWATERA GŁÓWNA WOLSKÓW ANCJUM
- Błagam! - Poznajesz mnie?
Tak, poznaję.
Zwiesz się Aufidiusz.
Owszem.
Jestem Rzymianinem.
Jakie wieści z Rzymu?
Były tam bunty;
Lud powstawał przeciw senatorom.
Były?!
- Już ustały? - Częściowo wygasły,
jednak starczy iskra, by wybuchły na nowo.
Nie mam więcej pytań.
Wieść niesie, że Wolskowie stoją pod bronią.
Ich przywódcą jest Tullus Aufidiusz, który może dać w kość.
Zazdroszczę mu szlachetności,
Gdybym miał nie być sobą, chciałbym być nim.
Walczyliście razem.
On jest lwem, którego z dumą upoluję.
Tytusie Larcjuszu, znów zobaczysz jak stawiam czoła Tullusowi.
Prowadź.
Więc twoim zdaniem, Aufidiuszu, Rzym zinfiltrował naszą radę
- i wie, co zamierzamy. - Ty tak nie sądzisz?
Doszły mnie stamtąd wieści cztery dni temu,
których treść tego dowodzi.
Podobno Marcjusz, twój dawny wróg, kieruje przygotowaniami.
Jeśli się spotkam z Gajuszem Marcjuszem,
przysięgliśmy sobie póty walczyć, póki tchu nie zbraknie.
Jeżeli jeszcze go spotkam broda w brodę,
to albo ja jego, albo on mnie.
MIASTO WOLSKÓW KORIOLE
Tego, który zwleka wezmę za wroga i posmakuje mojego miecza.
Naprzód!
Kryj się!
Obywatele Korioli, wydali bitwę Larcjuszowi i Marcjuszowi.
Widziałem jak wyparli nasze wojska z powrotem do okopów.
Proszę, córko, zaśpiewaj;
lub daj wyraz uczuciom w spokojniejszy sposób.
Gdyby mój syn był moim mężem,
bardziej cieszyłabym się z jego nieobecności,
która przydaje mu honoru,
niż w jego objęciach w łożu, gdzie okazuje miłość.
Gdy jeszcze był mały i wątły
i był moim jedynakiem,
ja, wiedząc jak ważny jest honor dla mężczyzny,
sama posyłałam go na niebezpieczeństwo,
by zdobył sławę.
Wysłałam go na okrutne wojny, z których powrócił,
ze skrońmi zdobnymi w wieniec.
Co gdyby zginął tam, pani?
Wtedy...
za syna starczyłyby mi pochwały jego odwagi;
Posłuchaj...
Gdybym miała i tuzin synów,
wolałabym by jedenastu poniosło chwalebną śmierć za ojczyznę,
niż by jeden samolubnie uchylił się od służby.
Niebiosa chrońcie mego męża przed Aufidiuszem!
On skręci kark Aufidiuszowi i przemaszeruje po nim.
Chyba słyszę...
odgłos bębnów twego męża,
Widzę jak wstaje i woła:
"Naprzód, tchórze!
poczęci w strachu, choć zrodzeni w Rzymie".
Wy królicze serca,
które przywdziały kształt mężów,
Plutonie i całe piekielne czeluście, spójrzcie na nich!
Stawajcie dzielnie,
lub jak mi bogowie mili, porzucę walkę z wrogiem
i wam wydam bitwę
Skrwawione czoło otarłszy, postępuje naprzód
Na Jowisza, tylko nie skrwawione!
Cicho, głuptasko!
Bardziej to przystoi mężczyźnie niż złocone trofea.
Senator Waleria przyszedł w odwiedziny.
Powiedz mu, że czekamy.
- Pozwól mi się oddalić. - Niepodobna.
Moje panie, dzień dobry.
Jak się czujecie?
Jak twój mały synek?
Dziękuję, dobrze.
Wolałby słuchać bębnów wojennych niż swego nauczyciela.
Jaki ojciec, taki syn.
Chodźcie dziś, popróżnujcie ze mną.
- Nie mogę, panie. - Nie możesz?
Może, może.
Nie przestąpię progu, póki mój mąż nie wróci z wojny.
Po co się tak więzić?
Doprawdy nie pójdę.
Chcesz być drugą Penelopą?
Z całego jej tkactwa pod nieobecność Odysa
wylęgły się tylko mole.
Wybacz, pójść nie mogę.
Daj się namówić, a ja ci zdradzę wyborne wieści o twym mężu.
- Jeszcze za wcześnie na nie. - Przyszły zeszłej nocy.
Naprawdę?
Twój mąż i Tytus Larcjusz oblegają Koriole.
Mają przewagę, więc wojna będzie krótka.
Klnę się, że to prawda, więc chodź z nami.
Wybaczcie mi... Chętnie ci służę, ale nie w tym.
W takim nastroju tylko popsułaby nam zabawę.
- Co z Marcjuszem? - Niechybnie zginął, panie.
Został się sam naprzeciw całemu miastu.
Opuścili cię, Marcjuszu.
Kto tam idzie? Wygląda jak odarty ze skóry!
Ma postawę Marcjusza.
Przychodzę za późno?
Tak, jeśliś skompan we własnej krwi, a nie innych.
Niechże cię uścisnę,
z wesołym sercem jakoby w dniu zaślubin.
Oto ten, którego nienawidzę,
Aufidiusz, wyrzyna moich Rzymian.
Panie, jesteś ranny.
Po takiej gwałtownej walce, niepodobna zaczynać drugą.
Nie chwal mnie; Jeszcze się nie rozgrzałem.
Ubytek paru kropel krwi wyjdzie mi na zdrowie.
Aufidiusz takim mnie ujrzy i z takim walczyć będzie.
Jeśli jest pośród was taki, w co grzechem byłoby wątpić,
któremu podoba się ten widok malowany krwią,
jeśli mniej się lękacie o siebie niż o swoją sławę,
jeśli sądzicie, że odwaga cenniejsza niż jałowy żywot,
a dobro ojczyzny cenniejsze niż własne, niechaj ten,
i inni, co tak myślą, podniesie rękę,
i podąży za Marcjuszem!
Zatem pójdę sam!
Uczyńcie ze mnie wasz miecz!
Ruszajcie, waleczni!
Odwrót!
Idziemy!
Będę walczył tylko z tobą,
bowiem cię nienawidzę.
Równo się nienawidzimy.
Pięć razy, Marcjuszu, potykałem się z tobą,
i tyle samo razy mnie pobiłeś,
Spotkałoby mnie to za każdym razem,
choćbyśmy się potykali tak często, jak jemy.
Dotąd myślałem go zgnieść w równej walce,
miecz w miecz.
Teraz chcę go tylko dopaść,
siłą czy podstępem.
To zło wcielone.
Śmielszy, ale mniej przemyślny.
Ni sen, ni świątynia,
ni nagość, ni choroba
ni modlitwy kapłanów, ni ofiary całopalne,
nie zdołają starym przywilejem zasłonić Marcjusza.
Znajdę go,
choćby w domu i pod strażą,
nawet tam,
skąpię dłoń w jego tętnicach.
Szanowny Meneniuszu!
Mój syn Marcjusz tu zdąża;
na miłość Junony, prędzej.
Czy nie jest ranny? Nie zwykł wracać bez ran.
I owszem, ranny, dzięki za to bogom.
I ja zanoszę dzięki.
Jeśli rany nie śmiertelne to dodadzą mu glorii.
Czy srodze pokarał Aufidiusza?
Tytus Larcjusz pisze, że walczyli, lecz Aufidiusz uszedł.
Opowiada o nim cudowne historie. Oby były prawdziwe!
- Prawdziwe? - Klnę się, że prawdziwe.
- Gdzie otrzymał rany? - W bark i w lewe ramię.
Będzie demonstrował wielkie blizny, gdy stanie do uhonorowania.
Przed tą wyprawą miał ich 25.
Teraz 27.
A każda znaczy mogiłę wroga.
Przed nim idą okrzyki, a za nim łzy.
Śmierć ma po swojej prawicy,
którą, gdy potrząśnie, giną wrogowie.
Niechaj wszyscy się dowiedzą,
że Gajusz Marcjusz odniósł zasługi na wojnie
i odtąd, za to, czego dokonał w Koriolach,
zwany będzie dla większej sławy mianem:
GAJUSZ MARCJUSZ KORIOLAN!
Noś nowe imię z honorem!
GAJUSZ MARCJUSZ KORIOLAN!
Dosyć. Okrzyki rażą moje serce.
Panie, twoja matka.
Za mą pomyślność wznosiłaś modły do wszystkich bogów.
Powstań, mój żołnierzu.
Mój kochany Marcjuszu, szlachetny Gajuszu,
i w nagrodę chlubnych czynów teraz nazwany...
Koriolanie - tak mam do ciebie mówić?
Jest tu twoja żona.
Moje wdzięczne milczenie, witaj!
Śmiałabyś się, gdybym wrócił w trumnie, skoro płaczesz gdy triumfuję?
Takie oczy mają wdowy w Koriolach
i matki które potraciły synów.
- Niechaj bogowie cię ukoronują! - Jeszcze żyjesz?
Mógłbym śmiać się i płakać, jestem i lekki i ciężki.
Nie wiem, gdzie się zwrócić.
Bądźcie pozdrowieni wszyscy.
Po sto tysięcy razy, witajcie w domu!
Witajcie!
Witaj, Koriolanie!
Nowy generał Koriolan ma szanse zostać konsulem
Marcjusz zostanie mianowany konsulem.
Ludzie gromadzą się, by go ujrzeć, ślepcy, by go słuchać,
matrony rzucają mu pod nogi rękawiczki, żony i panny szale i chusteczki,
szlachta kłania się jak posągowi Jowisza,
a plebs podrzuca do góry czapki i wznosi okrzyki.
Byłże kiedy człek dumniejszy od Marcjusza?
Nie ma równego sobie. Gdy nas wybrano na trybunów ludowych...
- Widzisz jego wargi i oczy? - Tylko jego pychę.
Augur mówi, że dziś w nocy dotrą do nas wieści.
Dobre czy złe?
Nie po myśli ludu, bo ten nie kocha Marcjusza.
Zwierzęta znają swoich naturalnych wrogów.
Zarzucacie Marcjuszowi pychę?
Nie my jedni.
Tak, sami jedni nie zdziałacie wiele.
Mówicie o pysze...
O, gdybyście mogli zwrócić oczy na wasze karki,
i dokonać przeglądu waszych wnętrz!
Co wtedy?
Oto paru lichych, pysznych, gwałtownych, drażliwych polityków,
czyli półgłówków, jakich pełno w Rzymie.
Meneniuszu,
i ciebie znamy od tej strony.
Ja jestem jowialnym patrycjuszem,
co lubi kielich grzanego wina, bez kropli wody z Tybru,
i woli całować pośladek nocy niż czoło poranka.
Mówię to, co myślę,
złość przelewam w słowa.
Znamy cię, panie.
Nie znacie ani mnie, ani siebie, ani nic na świecie.
Jesteście ambitni.
Miłego dnia, waszmościowie.
Dłuższa rozmowa z wami mogłaby mi zainfekować mózg.
Ilu mamy kandydatów na konsula?
Trzech, choć wszyscy wróżą zwycięstwo Koriolana.
Jest dzielny; lecz dumny i nie lubi pospólstwa.
Wielu schlebiało ludowi, który ich nie lubił.
Koriolan nie dba o to, czy go lubią, co dowodzi, że zna naturę ludu.
I jawnie mu to okazuje.
Ale on się wręcz stara o ich nienawiść.
A wzbudzanie gniewu i niezadowolenia jest równie złe, co schlebianie.
Zauważcie, czego dokonał dla ojczyzny.
Świetnie; znakomicie się spisał, niemniej unosi się pychą.
Nie bądźmy złośliwi. Przez wzgląd na jego zasługi.
Muszę odwiedzić patrycjuszy, od których otrzymałem pozdrowienia.
Dożyłam spełniania mych marzeń.
Jedno tylko jeszcze niech się ziści,
w co nie wątpię,
żeby Rzym obdarzył cię zaszczytem.
Wiedz, matko, że wolę mu służyć po swojemu,
niż się przed nim płaszczyć.
Koriolan wygra.
Zasługuje na to.
- Wszyscy o nim mówią. - Jak nic zostanie konsulem.
Wtedy nasze urzędy mogą iść w stan spoczynku.
Nie potrafi z umiarkowaniem piastować godności.
To, co dziś zyskał, jutro straci.
Zarzekał się, że gdyby został konsulem,
nigdy nie pojawi się na rynku i nie przywdzieje szaty pokory,
by zaskarbić sobie śmierdzący chuch plebsu.
To jego słowa, oby w nich wytrwał, a poniesie porażkę.
Albo on upadnie, albo my.
Musimy podszepnąć ludowi,
jak bardzo nadal ma go w pogardzie.
Rozniecić ich niechęć, by go osmaliła na zawsze.
Głównym punktem obrad jest uznanie szlachetnych zasług
wobec ojczyzny.
Proszę was, szacowna rado
zawezwać obecnego konsula, dawniej generała,
aby zdał relację o czynach Gajusza Marcjusza Koriolana.
Przemów, Kominiuszu.
Zostań na miejscu.
Siądź, Koriolanie; chcemy posłuchać o twych szlachetnych czynach.
Wybacz, panie. Wolę dać się goić ranom,
miast słuchać o tym, jak się ich dorobiłem.
Usiądź, proszę.
Wolałbym dać się zaskoczyć przez sygnał do boju,
niż gnuśnieć tutaj, słuchając tych bzdur.
- Mów, Kominiuszu. - Dalej.
Czynów Koriolana nie sposób opisać.
Waleczność ze wszystkich cnót jest najpierwszą i najcenniejszą.
Człowiek, o którym mowa jest zatem niezrównanie zacny.
W wieku 16 lat przewyższał innych w waleczności.
Gdy jeszcze licem przypominał dziewkę, na polu bitwy był najmężniejszy,
Od tamtej pory w siedemnastu bitwach innym mieczom odbierał wieńce.
Tak i tej ostatniej, przed murami i w mieście Koriole,
nie będę w stanie sprostać opisem.
Powstrzymał uciekających i sprawił,
że dla lękliwych strach stał się igraszką
Od stóp do głów zroszony krwią,
a każdy jego krok rozbrzmiewał jękiem umierających.
Samojeden wszedł przez bramy miasta,
by być dlań zgubą. Bez żadnej pomocy,
runął na Koriole jak planeta.
I pókiśmy nie opanowali pola bitwy i miasta,
póty nie ustawał, by tchu zaczerpnąć.
Łupy odtrącił nogą, skarbami pogardził
jak pospolitym śmieciem.
On nie pragnie niczego więcej niż nędza dać może.
Znajduje nagrodę w samych czynach, i dość mu działać dla działania.
Senat, Koriolanie, nadaje ci godność konsula.
Do niego należą moje usługi i życie.
Zostaje ci już tylko przemówić do ludu.
Pozwólcie mi pominąć ten zwyczaj,
Nie mogę obnażać ran i w imię ich błagać o poparcie.
Raczcie mnie od tego uwolnić.
Panie,
lud też ma prawo głosu.
Sprostaj obyczajom.
Spalę się ze wstydu grając tę rolę. Można by tego zaniechać.
- Patrz uważnie. - Mam się chełpić?
Obnosić ze szramami, które się goją,
jak gdybym odniósł je dla ich głosów?
Wszelkiego powodzenia naszemu konsulowi!
Senat, Koriolananie, nadaje ci godność konsula.
Do niego należą moje usługi i życie.
Zostaje ci już tylko przemówić do ludu.
Pozwólcie mi pominąć ten zwyczaj.
Lud też ma prawo głosu.
Nie wiesz, że najgodniejsi ludzie tak czynili?
Obyczaj tego wymaga, mam tańczyć jak mi zagrają.
Co mam powiedzieć?
"Patrzcie, jakie mam rany"! "Odniosłem je, służąc ojczyźnie"?
O, bogowie! Nie mów tak.
- Poleć się ich pamięci. - Ich pamięci?!
Do diabła z nimi! Wolę, żeby o mnie zapomnieli.
Przemów do nich, proszę. Po ludzku.
Powiem im, by umyli gęby i wyszorowali zęby.
Wiesz, panie, po co tutaj stoję.
Tak, lecz powiedz, co cię tu sprowadziło.
- Moje zasługi? - A, wasze zasługi?!
- Raczej nie własna wola. - Jak to?
Nie było moją wolą zawracać głowę biedocie błaganiem.
Wiedz, że jeśli coś ci damy, to tylko licząc na zysk.
A zatem na ile wyceniacie godność konsula?
Tyle, ile kosztuje uprzejma prośba.
Uprzejmie proszę więc, panie.
Mam rany, które mogę wam zaprezentować na osobności.
Mam zatem wasz głos?
Tak, szlachetny panie.
Rzecz więc skończona.
Wyprosiłem sobie dwa godne głosy.
Dziwne to jakieś.
Proszę was, czy to zgodne z melodią waszych głosów, bym mógł być konsulem?
Pięknieś się zasłużył ojczyźnie, choć w niepiękny sposób.
Co znaczy ta zagadka?
Byłeś plagą dla nieprzyjaciół ojczyzny, a biczem dla jego ludu.
Zawsze nieprzychylny prostaczkom.
Zaliczcie mi to do cnót, żem mojej przychylności nie trwonił.
Spodziewamy się znaleźć w tobie przyjaciela
i z serca oddać ci nasze głosy.
Wielce je sobie ważę, więc nie będę ich dłużej zatrzymywał.
Niech bogowie ześlą ci radość!
Wasze głosy!
Dla nich walczyłem;
Dla nich czuwałem;
Dla nich odniosłem dwa tuziny ran,
Dla nich brałem udział w kilkunastu bitwach;
Dla nich robiłem wiele różnych rzeczy,
takich czy innych.
Dla waszych głosów.
Krótko mówiąc,
chciałbym być konsulem.
Szlachetnie postępował,
i nie może mu zbraknąć poparcia uczciwych ludzi.
Niech będzie konsulem.
Amen! Amen!
Zacne głosy!
Zacne głosy! Zacne głosy!
Uczyniłeś zadość;
Trybunowie zbiorą dla ciebie głosy ludu.
To wszystko?
Dopełniłeś warunku, by ludzie cię przyjęli,
Teraz udaj się po odbiór sankcji.
- Do senatu? - Tak, Koriolanie.
- Mogę zmienić odzienie? - Tak, panie.
Pojadę z tobą. Jedziecie?
My zostaniemy z ludem.
Niech cię bogowie chronią, konsulu!
Konsul! Konsul!
Jak tam, moi panowie!
Moi panowie! Moi panowie!
Moi panowie, jak tam?!
Wybraliście go?
Tak!
Ma nasze głosy.
Oby tylko okazał się godny waszego uwielbienia.
Amen, panie.
Moim zdaniem, zadrwił z nas, prosząc o głosy.
Kpił sobie w żywe oczy.
Nie, nie, nie, nie!
On tak mówi, z nikogo nie kpił.
Powinien był nam okazać swoje blizny,
z ran odniesionych za ojczyznę.
Chyba tak zrobił?
A skąd!
Nikt ich nie widział.
Czy to była kpina?
Tak, tak!
Gdy nie miał władzy, był waszym wrogiem.
Opowiadał się przeciw wolności.
Nie widzieliście jak wami gardził, gdy nie potrzebował waszego poparcia?
Myślicie,
że nie okaże wam wzgardy, gdy dostał władzę?
Tak, tak!
Jeszcze go nie zatwierdzili!
- Jeszcze możemy odmówić. - Tak!
I odmówimy.
Pięćset głosów mu odmówi.
Tak!
I tysiąc je poprze.
Tak!
Idźcie i powiedzcie znajomym, że wybrali konsula,
który odbierze im wolności.
Niechaj się zbiorą i na trzeźwo osądzą ten nietrafiony wybór.
Przypomnijcie sobie jego pychę i nienawiść do was.
A zebrawszy się w większej gromadzie, idźcie do Senatu.
- Tullus Aufidiusz znów podniósł łeb? - Tak, panie.
- Widziałeś go? - Wyjechał do Ancjum.
- Mówił coś o mnie? - Tak, panie.
- Co? - Że często krzyżował z tobą miecze.
I z wszystkich rzeczy na świecie, ciebie nienawidził najsilniej.
- Zamieszkał w Ancjum? - Tak.
Szkoda że nie mam powodu go szukać i dalej z nim walczyć.
Idą trybuni ludowi, rzecznicy gminu.
- Ani kroku dalej. - Czemu?
Niebezpiecznie będzie wychodzić.
- Skąd ta odmiana? - O co chodzi?
Czyliż nie zyskał głosów szlachty i ludu?
- Nie, Kominiuszu. - Miałem więc głosy dzieci?
- Przejście! - Ludzie się burzą przeciw niemu.
- To wasza trzoda? - Spokojnie.
Ludzie krzyczą, że sobie z nich zadworowałeś.
Zwałeś lizusami, chorągiewkami i ułomkami.
- Wiadome to było i przedtem. - Okazujesz zbyt wielką wzgardę,
jeśli chcesz należnych zaszczytów, musisz poprosić o nie łagodnie.
- Uspokójmy się. - Ludzie czują się wykorzystani.
Mówiłem tak i powiem znowu.
Nie teraz.
Nie w tej gorączce.
Wybaczcie mi, szlachetni druhowie.
Niech ten zbuntowany tłum spojrzy na mnie,
a potem na siebie.
Powtarzam,
żywiąc ich, czynimy szkodę senatowi.
Rokosz, zuchwalstwo, zamieszki,
my sami siejemy i będziemy zbierać.
Dając ludziom bez honoru miejsce pomiędzy szlachtą.
Dosyć tego!
Nie mów nic.
Mówisz o ludziach, jakbyś był gromowładnym bogiem, nie człowiekiem.
Musimy uprzedzić o tym lud.
Choćbym był spokojny jak sen, na Jowisza, nie zmieniłbym zdania!
Jego zdanie jest jadem. Niech nie truje dalej.
Słyszycie trytona sardeli?
Uważacie jaki stanowczy?
Dlaczegóż ludzie mieliby takiemu dawać swoje głosy?
Powiem wam zaraz, czemu tak mówiłem.
Na Jowisza!
To upodla konsulów!
Z bólem patrzę,
że gdy są dwie równe władze,
łatwo wprowadzić zamieszanie i zrządzić upadek jednej przez drugą.
Tym sposobem sami wzruszamy nasze posady
i pozwalamy szujom troskliwość nazywać bojaźnią.
Z czasem wyłamią rygle senatu i wrony będą dziobały orły.
- Dosyć. - Ponad miarę.
On mówi jak zdrajca, odpowie za zdradę.
Nędzniku, przepadnij we wzgardzie!
- Jawna zdrada! - To ma być konsul? Nie!
Precz, stary capie!
Proszę o szacunek z obu stron.
Oto ten, co chce was odrzeć z całej władzy.
Jeszcze chwila i stracicie wasze przywileje.
Marcjusz chce je wam odebrać.
Marcjusz, którego mianowano konsulem.
Czym jest miasto, jeśli nie ludem?
Miasto to ludzie.
W imieniu ludu ogłaszamy,
że Marcjusz zasłużył na śmierć.
Śmierć!
Pojmać go!
Tu wolę umrzeć!
Wracaj do domu. Prędzej, bo wszystko przepadnie.
Wycofaj się, panie, z nami.
Tak samo jak zalety konsula, znam też jego wady.
Jakiego konsula?
- Konsula Koriolana. - On konsulem!
- Dziś będzie skazany na śmierć. - Jest naroślą, którą trzeba odciąć.
Jest tylko chorą kończyną,
Odcinać - zgubne, uleczyć - proste.
Czym sobie na śmierć zasłużył?
Dziesiątkowaniem naszych wrogów?
Przelewaniem krwi za ojczyznę?
Stara śpiewka.
Rozważcie to!
Od kiedy był zdolny miecz z pochwy wyciągnąć, stale wojował.
Nie ćwiczył się w gładkiej mowie.
Pozwólcie, że pójdę do niego i skłonię go,
by się wedle prawnych norm usprawiedliwił, albo kaźń poniósł.
Szlachetni trybuni, tak przystoi.
- Meneniuszu... - Bądźże delegatem ludu.
Jeśli Marcjusza nie przyprowadzisz,
pójdziemy pierwszą drogą.
Przyprowadzę go.
Niechaj się srożą do woli!
Łamią kołem lub rozedrą końmi, a ja i tak nie zmienię zdania.
Ciekawe, że matka już się mną tak nie zachwyca.
O tobie mówię. Czemu chcesz, bym się ugiął?
Mam się sprzeciwić mojej naturze?
Powiedz raczej, bym był tym, kim jestem.
Synu,
lepiej pozyskać władzę, zanim się ją straci.
Puść mnie!
Łatwo mógłbyś być sobą, gdybyś mniej usiłował nim być.
- Niech ich kat porwie. - I ogień pochłonie!
Za ostro się z nimi obszedłeś.
Wróć i napraw to.
Chyba nie chcesz, by miasto obróciło się w perzynę.
Słuchaj rady.
I ja mam serce nieugięte,
ale mam też rozum.
który gniew zwraca w korzystniejszym kierunku.
- Dobrze powiedziane. - Co mam robić?
- Wróć do trybunów. - I co potem?
- Przeproś za to, co powiedziałeś. - Ich?
Nie przepraszam nawet bogów. A przed nimi mam się korzyć?
Jesteś zbyt niezawisły.
Mówiłeś,
że honor i zręczność, jak nierozłączni druhowie, w parze chodzą na wojnę.
Czemu mnie zmuszasz?
Bo masz teraz przemówić do ludu,
nie wedle swego widzimisię,
nie wedle podszeptu serca,
ale takimi słowy, które nie są zakorzenione w twoim języku,
głoskami, które z przekonaniem twoim nie mają nic wspólnego.
Ja bym postąpiła wbrew naturze,
gdyby żądali tego przyjaciele lub los wymagał,
bez ujmy na honorze.
W takiej potrzebie jestem ja, twoja żona, twój syn...
senatorowie, szlachta
oraz ty.
Proszę cię, synu,
idź,
przemów do nich
przekonaj ich,
że walczysz dla nich,
w bitwach i wrzawie wychowany, bez łagodnego obejścia,
by się im przypodobać.
Ale...
teraz się postarasz,
i odtąd będziesz na ich posługi.
Weź się w ten sposób do rzeczy, a ich serca będą twoje.
Proszę, daj się przekonać.
Musisz, panie, zebrać silnych stronników,
lub szukać ucieczki, zachowując spokój i wycofanie.
- Przeciw tobie wre. - Tylko łagodna mowa.
Gdyby tylko on potrafił się na to zdobyć.
Musi!
I zrobi to.
Zgódź się i zrób to.
Mamże podłymi usty szlachetnemu sercu kłam zadawać?
Dobrze.
Precz męski duchu. Niechaj mnie opęta duch nierządu!
Język niechaj przemawia tonem żebraka.
Nie zrobię tego,
musiałbym przestać szanować swą godność.
Grą ciała wdrażać umysł do podłości.
Jak chcesz.
Trudniej mi żebrać u ciebie niż tobie u nich.
Niech wszystko runie.
Daj matce doznać skutków twojej pychy.
Ja pogardzam śmiercią tak samo jak ty.
Rób jak chcesz.
Twoją odwagę wyssałeś z mojej piersi.
Ale twoja pycha jest wyłącznie twoja.
Ciesz się, matko, pójdę,
nie wiń mnie więcej!
Idę.
Wrócę jako konsul.
Lub na zawsze zwątpię, by mój język był w stanie schlebiać.
Jak chcesz.
Bij w to, że on zawłaszcza sobie tyrańską władzę,
a jeśli od tego się wymiga, mów że nienawidzi ludu.
Masz spis głosów przez nas zwerbowanych?
Mam go tutaj.
Gdy powiem co ma być z woli ludu,
czy to będzie "szafot", "grzywna" czy "wygnanie",
niech krzyczą to, co powiem.
Poinstruuję ich.
Niech bogowie wam sprzyjają!
Miasto to lud.
Błagam cię, zachowaj spokój.
Niechaj bogowie...
Niechaj bogowie chronią Rzym i krzesła sędziowskie obsadzą zacnymi ludźmi!
Zaszczepią w nas miłość!
Świątynie napełnią łaską, a ulice pokojem!
- Amen! - Amen!
Szlachetne życzenie.
Nie będę sądzony ponad to, co teraz?
Tu się wszystko rozstrzygnie?
Czy poddasz się wyrokowi ludu?
Zgoda.
Widzicie, obywatele, zgadza się.
Weźcie pod uwagę jego wojenne czyny.
Pomyślcie o jego rozległych bliznach, niczym cmentarne grobowce.
Draśnięcia i szramy śmiechu warte.
Zważcie, że nie przemawia jak obywatel,
ale jako żołnierz.
Nie bierzcie jego szorstkiego obycia za złą monetę,
jeno, jak rzekłem, za żołnierski nawyk.
Jakiż jest powód, że zostawszy świeżo mianowany konsulem za waszym poparciem,
doznaję teraz obelgi i odbieracie mi tę godność?
Oskarżamy cię, żeś chciał zabrać Rzymowi starożytne prawa,
i zagarnąć tyrańską władzę.
Jesteś zdrajcą ludu.
Zdrajcą?
Zdrajca!
- Nie unoś się, obiecałeś. - Niech ogień was pochłonie!
Ja zdrajcą?! Bezwstydny trybunie!
Słyszysz to, ludu?
Zdrajca!
Ale ponieważ służył Rzymowi...
Co tam pleciesz o zasługach?
- Mówię, o czym wiem. - Ty…!
To obiecałeś matce?
Nic już nie wiem. Niech mnie skażą na śmierć, wygnanie, stos.
Nie będę błagał o litość pięknymi słówkami!
W imieniu ludu i władzy nam powierzonej, my, trybunowie,
wypędzamy go z miasta. W imieniu ludu powiadam:
Tak się stanie. Tak się stanie.
Jest wygnany. Tak się stanie.
Tak się stanie!
Słuchajcie, moi panowie, rodacy...
- Wyrok zapadł, to koniec. - Słuchajcie…
Byłem konsulem i noszę blizny po nieprzyjaciołach Rzymu.
Nie ma o czym mówić, jest wygnany,
jako wróg ludu i ojczyzny.
Tak się stanie. Tak się stanie!
Ty!
Podła psiarnio!
Której tchnienie jest dla mnie jak bagienny wyziew,
której miłość tak cenię,
jak gnijące trupy, które zarażają powietrze.
To ja wam mówię precz.
Marniejcie tu w swym niedołęstwie!
Niech was najmniejszy szelest przejmuje lękiem!
Niech was wrogowie łopotem swoich piór,
wpędzają w rozpacz!
Używajcie władzy do wypędzania obrońców,
aż was wasza głupota, która jest ślepa i głucha,
i brak jej instynktu,
tak że sami sobie jesteście wrogiem,
odda jako niewolników w obce ręce,
które was pochwycą bez walki!
Gardząc wami
i tym miastem.
Tak więc,
odwracam się od was.
Jest inny świat,
poza tymi granicami.
Odszedł wróg ludu!
Nie, matko, gdzie twoja sławna odwaga?
Jesteś zbyt niezłomny.
Pokochają mnie, gdy mnie zabraknie.
Pójdę sam.
Jak do odludnej jamy smoka.
Niech was bogi mają w opiece!
Dzień dobry.
- Idzie tu jego matka. - Ponoć postradała rozum.
Ha, to wy!
Niechaj was pokarają bogi!
Zostajesz.
I ty zostaniesz. Szkoda, że nie mogłam tak rzec memu mężowi.
Oszalałaś?
Tak, głupcze. Mam się tego wstydzić?
Ty żeś się ważył wygnać człowieka, który dla Rzymu więcej zdziałał
niż ty swoim językiem namieliłeś słów.
- Dobre nieba! - Jego uczynki szlachetniejsze niż twoje słowa.
Dla Rzymu.
Nie pójdziesz.
Nie, zostaniesz tu.
Słuchaj mnie.
Chciałabym, by mój syn był w Arabii,
i miał przed sobą całe twoje plemię, a w ręku miecz.
- I cóż? - Od razu położyłby kres twoim potomkom.
- Wraz z bękartami. - Dajcie pokój.
Chodźmy.
Czegóż tu u licha stoim, jako cel dla szalonej niewiasty?
Oby bogowie nie mieli nic do czynienia,
jeno spełniać moje klątwy!
Gdybym nędzników choć raz dziennie spotykała,
wnet by mi ulżyło na sercu.
Dobrze ich odprawiłaś. I słusznie.
Zjesz u mnie wieczerzę?
Gniew jest mi strawą.
Sama się pożeram
i wkrótce z sytości zginę śmiercią głodową.
ANCJUM
Aufidiusz!
Generale!
Skąd przychodzisz?
Jak cię zwą?
Mów, człowieku, jak się nazywasz?
Moje imię nie brzmi dobrze w uszach Wolsków.
Mów!
Jak się nazywasz?
Masz paskudny wygląd.
Jak cię zwą?
- Jeszcze mnie nie poznałeś? - Nie.
- Twoje imię? - Nazywam się
Gajusz Marcjusz,
który wyrządził tobie,
i wszystkim Wolskom niezliczone krzywdy,
czego dowodem jest moje miano:
Koriolan.
Tylko ten przydomek mi został.
Okrucieństwo i zawiść ludzka pochłonęły wszystko inne.
Głosami niewolników zostałem wypędzony z Rzymu.
Teraz przychodzę do ciebie.
Bez nadziei. Lecz nie myśl, że chcę ratować życie.
bo gdybym lękał się śmierci,
to z wszystkich ludzi na świecie, ciebie bym unikał.
Ze zwykłej pogardy dla życia
i mych prześladowców, stoję tu przed tobą
Będę walczył,
przeciwko mojej toczonej wrzodami ojczyźnie z pomocą piekieł.
Lecz jeśli ty tego nie chcesz,
odsłaniam gardło przed twoim zadawnionym gniewem.
Jeśli go nie poderżniesz, głupiś,
bo ja zawsze żywiłem do ciebie nienawiść,
i zostawienie mnie przy życiu to dla ciebie hańba,
chyba, że mnie wykorzystasz.
O, Marcjuszu!
Marcjuszu!
Każde słowo z twoich ust
wykorzeniło z mego serca chwasty nienawiści.
Niechaj otoczę ramionami twoje ciało.
Wiedz,
że kochałem kobietę, z którą się ożeniłem,
szczerym sercem.
lecz widząc ciebie tutaj,
przeszlachetny,
moje serce wyrywa się z piersi
bardziej niż gdy moja oblubienica przekroczyła próg mego domostwa.
Na Marsa! Powiadam ci,
pobiłeś mnie w walce kilkanaście razy,
i po nocach śniłem o spotkaniu z tobą,
zacny Marcjuszu.
Rzym był naszą kością niezgody. Teraz, gdy cię wypędził,
zbierzemy wszystkie siły,
i wlejemy je w trzewia niewdzięcznego miasta,
jak wartki potop.
Pójdź,
Uściśnij dłonie naszym senatorom.
Wspierajcie mnie, bogowie!
A zatem,
dostojny panie,
sam pokieruj swoją zemstą,
przyjmij połowę mojej władzy.
I wyrusz, jako bieglejszy w wojennym rzemiośle,
znając siłę i słabość twojego kraju, własną drogą.
Czyliż zapukać do bram Rzymu,
czy wpaść z niegrzeczną wizytą na peryferie i tam zasiać trwogę.
To Meneniusz?
Tak, to on, bardzo ostatnio złagodniał. Witaj, panie!
Witajcie!
Za twoim Koriolanem jedynie najbliżsi tęsknią.
Wszystko jest dobrze.
Jeszcze lepiej by było, gdyby miał władzę nad sobą.
- Gdzie on się podziewa? - Nic nie wiem.
Matka i żona nie mają od niego wieści.
Gajusz Marcjusz był wielkim wojennikiem,
ale aroganckim, pysznym, ambitnym ponad miarę,
- zakochanym w sobie... - Nie sądzę.
Rzym i bez niego stoi jak stał.
Donoszą, że Wolskowie z dwóch stron wkroczyli na teren Republiki.
I z wielką zaciekłością niszczą wszystko na swojej drodze.
To Aufidiusz!
Usłyszawszy o wygnaniu Marcjusza, każe dąć w rogi.
Co mówisz o Marcjuszu?
Niepodobna, że Wolskowie ośmielili się nas napadać.
Niepodobna?
Widać, że podobna.
Wszyscy zbierają się na Kapitolu.
Gruchnęła wieść, w którą trudno uwierzyć.
Potwierdzają się zeznania niewolnika. Zatrważające doniesienia.
Marcjusz połączył siły z Aufidiuszem.
I wiedzie armię na Rzym, poprzysięgając zemstę
wielką, jak między najmłodszym a najstarszym wiekiem.
Straszliwa armia pod wodzą Gajusza Marcjusza oraz Aufidiusza,
pustoszy ziemię i już zajęła większość kraju,
paląc i łupiąc wszystko po drodze.
Marcjusz z Wolskami. Jest ich bogiem.
Prowadzi ich jak chłopców, co za motylami gonią,
lub jak rzeźników, muchy zabijać.
Słuchają Rzymianina?
Nie wiem jakich czarów użył,
ale twoi żołnierze modlą się do niego przed posiłkiem
rozmawiają o nim przy stole i dzięki mu składają po wieczerzy.
Ty zaś bladniesz przy nim.
Sam doświadczam od niego takiej pychy,
jakiej nie podejrzewałem, biorąc go w ramiona.
Panie,
myślisz, że on podbije Rzym?
Będzie dla Rzymu jak rybołów dla ryb,
które porywa mocą przyrodzonej władzy.
Czy to przez pychę,
czy przez zły osąd,
czy przez naturę, która była silniejsza od niego
i sprawiła, że się go zlękli,
znienawidzili i wygnali.
Cnota nasza leży w cierpliwym czekaniu.
Płomień ruguje płomień;
jeden gwóźdź drugi wypycha;
Prawo praw,
siła sił budowę zwala.
Gdy,
Gajuszu,
Rzym będzie twój,
biada ci wtedy,
bo wnet…
będziesz moim.
Nie pójdę.
- Zacny Meneniuszu... - Idźcie wy, coście go wygnali!
Na milę przed jego namiotem padnijcie na kolana,
i błagajcie o litość.
Zdawał się mnie nie poznawać.
Wspomniałem dawną przyjaźń i krew razem przelaną.
Na imię Koriolana nie reagował.
Wyrzekł się przydomków.
Był…
białą kartą.
Bez tytułu.
Póki nie wykuje sobie nowego imienia w ogniu trawiącym Rzym.
- Jeśli odmówisz pomocy... - Nie ubłagasz go w imieniu ojczyzny?
Twój język więcej zdziała niźli armie, powstrzymaj swego rodaka.
- Nie będę się mieszał. - Idź do niego.
Co mam uczynić?
Sprawdź, co twoja miłość ojczyzny potrafi zdziałać na Marcjuszu.
Powiedzmy, że Marcjusz mnie zawróci,
jak Tytusa, nie wysłuchawszy; co wtedy?
Twoja dobra wola zasłuży na wdzięczność Rzymu.
Znasz drogę do jego dobroci, nie zbłądzisz.
Podejmę się.
Może mnie wysłucha.
Nie wysłucha go.
Nie?
Powiadam ci, zasiada w złocie,
a oko ma płonące, jakby chciał spalić Rzym;
Niech bogowie zbiorą się na synod, by tobie sprzyjać,
i kochają cię niemniej niż stary druh Meneniusz.
O, Marcjuszu!
Szykujesz nam pożogę.
Patrz,
oto woda, by ją ugasić.
Nie chciałem przychodzić,
ale przekonali mnie, że tylko ja mogę cię ruszyć
i odprowadzili westchnieniami przed bramę miasta.
Mam cię przebłagać, byś odpuścił Rzymowi,
Precz!
Precz?
Żony, matki i dziecka nie znam.
Wszystko, co moje, należy do innych
- Panie... - Precz z moich oczu.
Ani słowa więcej, Meneniuszu.
Marcjusz z człowieka stał się smokiem.
Ma skrzydła.
Już nie jest poczwarką.
Tyle w nim litości, co mleka u samca tygrysa.
KORIOLAN I AUFIDIUSZ SZTURMUJĄ RZYM
Panie mój i mężu!
W Rzymie widziałem inny twój obraz.
Zgryzoty tak nas odmieniły, panie
Najmilsza,
wybacz moją srogość
lecz nie proś, bym wybaczył Rzymianom.
Pocałunek.
Długi jak moje wygnanie,
słodki jak zemsta!
O, bogowie, ja tu rozprawiam,
a najszlachetniejsza z matek jeszcze nie powitana.
Niechaj zanurzę kolano w ziemi;
Powstań, błogosławiony!
Mnie wypada na granitowej poduszce klęczeć przed tobą.
Jak to, ty przede mną?
Twym zawstydzonym synem?
Jesteś moim wojownikiem, owocem mego łona.
A to nasionko z twojego drzewa,
które z czasem będzie takie, jak ty.
Niechaj bóg wojny zaprawi twoje myśli szlachetnością
abyś rósł wolny od wstydu.
Klęknij.
Twoja żona, ja i ta niewiasta, przychodzimy po prośbie.
Błagam, przestańcie! Pamiętajcie o tym,
że nie rozpuszczę wojska, ani nie skapituluję przed Rzymem.
Nie znajdujcie we mnie winy,
nie usiłujcie tłumić mojego gniewu.
Przestań!
Niczego nie możemy się od ciebie spodziewać,
Nie mamy cię o co prosić, jak tylko o to, czego z góry odmawiasz.
Będziemy prosić jednakże.
Aufidiuszu i Wolskowie, słuchajcie, bowiem nie chcę mieć z Rzymem tajemnic.
O co chodzi?
Mamy zachować milczenie?
Nasz wygląd najlepiej świadczy o tym, jak żyłyśmy od twojego wygnania.
Pomyśl!
Czy są nieszczęśliwsze niewiasty od nas w tej dobie?
Skoro widok, który winien pokrzepić nasze serca,
sprawić, byśmy zatańczyły z radości,
budzi w nas lęk i szloch.
Każesz matce, żonie i dziecku oglądać,
jak ich syn, mąż i ojciec rozdziera ten kraj na strzępy.
Czeka nas rozpacz jeno.
Nie wiemy, której stronie sprzyjać, bo stracimy ojczyznę albo ciebie.
Albo w kajdanach jak obcy najeźdźca przez ulice ciągniony,
albo tryumfalnie przejdziesz po gruzach,
palmą zwycięstwa ozdobiony za to,
żeś przelał krew żony i dziecka.
Co do mnie,
synu,
nie zamierzam czekać na wynik tej wojny.
Jeśli nie zdołam cię przekonać do szlachetnego zaspokojenia obu stron,
pójdziesz zdobywać gród rodzinny
po trupie swej macierzy,
- która ciebie wydała na świat. - I po moim,
która ci dałam tego syna, by ród twój trwał nadal.
Nie przejdzie on po mnie!
Ucieknę i zaczekam póki nie urosnę,
by z nim walczyć!
- Za długo tu siedzę. - Nie odchodź tak.
Gdyby nasza prośba zmierzała do ocalenia Rzymu
kosztem Wolsków z którymi walczysz,
mógłbyś nas potępić, jako trucicielki twojego honoru.
Ale my prosimy, byś ich pogodził,
by Wolskowie mogli powiedzieć, że okazali miłosierdzie
a Rzymianie, że je otrzymali.
I każda strona była tobie wdzięczna za uczynienie pokoju!
Mów, synu.
Czemu nic nie mówisz?
Córko, ty przemów.
On nie lubi płaczu. Ty chłopcze, przemów.
Może twoja młodość go wzruszy i przywróci mu rozum.
Nie ma na świecie człowieka bardziej oddanego matce,
a jednak on pozwala mi tu strzępić język.
Nigdy w życiu nie okazałeś biednej matce dobroci.
Nieszczęsna ja, co wysyłałam cię na wojny.
I bezpiecznego witałam w domu z honorami.
Nazwij żądanie me niesprawiedliwym i każ odpędzić.
Czynisz niegodnie.
I bogowie cię ukarzą
za lekceważenie względów należnych matce.
Na kolana, kobiety. Zawstydźmy go naszą pokorą.
Na kolana!
Nic więcej!
Proszę.
Wrócimy do Rzymu i pomrzemy wśród sąsiadów.
Nie,
patrz na chłopca,
nie potrafi się jeszcze wysłowić,
ale klęczy i ręce ku tobie wyciąga,
Wobec tej wymowy czym chcesz usprawiedliwić upór?
Chodźcie.
Ten człowiek ma matkę wśród Wolsków,
żonę w Koriolach
i dziecko podobne sobie.
Bywaj zdrów.
Gdy ujrzę pożar Rzymu, powiem ci tylko jedno.
O, matko,
matko!
Co zrobiłaś?
Widzisz,
niebiosa się otwarły.
Bogowie patrzą na dół,
i z tej nienaturalnej sceny się natrząsają.
Och, matko, matko!
Matko!
Odniosłaś
szczęśliwe zwycięstwo dla Rzymu.
ale dla twojego syna - wierzaj mi -
zwycięstwo niebezpieczne, jeśli nie zgubne.
Lecz niech tak będzie.
Aufidiuszu,
nie mogąc dalej prowadzić prawdziwej wojny, zawrę prawdziwy pokój.
Poczciwy Aufidiuszu, czy ty byś nie usłuchał matki
i nie spełnił jej prośby?
Byłem wzruszony.
Mógłbym na to przysiąc! Była to ciężka próba
gdy litość zdołała me oczy napełnić łzami.
Powiedz mi, jakie warunki pokoju radzisz.
TRAKTAT POKOJOWY
Nigdy nie widział Rzym radośniejszego dnia,
od czasu wyrzucenia Tarkwiniusza.
Mamy wszelkie powody do dziękczynienia.
Oto nasza patronka, zbawicielka Rzymu!
Co się stało z naszym wodzem?
Zabiło go jego własne miłosierdzie.
Lud będzie wahał się bez końca, póki się różnicie.
Ale upadek jednego, drugiego wyniesie na świecznik.
Wiem.
I mam powody, by uczynić zamach.
Ja go wychowałem sobie na piersi,
za jego szczerość zastawiłem mój honor.
a on wyniósłszy się ponad to
rosą pochlebstwa nawadnia swoje pole,
uwodząc mych przyjaciół.
że w końcu zdam się jako jego żołnierz, a nie wspólnik.
Potraktował mnie jak najemnika.
To prawda, panie. Żołnierzy to zdumiało,
i w końcu, gdy Rzym miał w garści,
gdyśmy wyglądali łupów i chwały...
Właśnie.
Po to prężyłem dla niego ścięgna,
żeby dla kilku niewieścich ślozów,
które są tanie jak łgarstwa,
sprzedał krew i trud naszej wyprawy.
Poniesie za to śmierć.
A ja skorzystam na jego upadku.
Przyjechał!
Wracam jako twój żołnierz,
nie bardziej zakażony miłością do mojego kraju, niż gdy wyjeżdżałem,
nadal posłuszny twoim rozkazom.
Zawarliśmy pokój, z nie mniejszą chwałą dla Wolsków
co hańbą dla Rzymian.
Powiedzcie zdrajcy, że w najwyższym stopniu nadużył naszej ufności.
Zdrajcy?!
Tak, Marcjuszowi.
- Marcjuszowi? - Tak, Gajuszowi Marcjuszowi!
Mamże cię zdobić przydomkiem, któryś zrabował w naszym mieście, Koriolach?
Perfidnie zdradził waszą sprawę,
i poniechał waszego miasta, Rzymu, za kilka słonych kropel.
Wasze miasto
oddał Matce i żonie,
łamiąc przysięgę i postanowienie jak zetlały jedwab,
radzie wojennej nie dawszy posłuchu, tylko swojej niańce.
Przeszlochał wasze zwycięstwo.
Słyszysz to, Marsie?
Nie wzywaj boga, zapłakany chłopczyku!
Kłamco, tyś mi serce powiększył, aż się w piersi nie pomieści.
Chłopcze?! Ty niewolniku!
Potnijcie mnie na kawałki, Wolskowie, mężczyźni i chłopcy,
zabrudźcie krwią moją wasze ostrza. Chłopcze?!
Jeśli wiernie spisaliście kroniki,
to stoi w nich, że jako orzeł na gołębnik,
spadłem na Wolsków w Koriolach.
Samojeden to zrobiłem. Chłopcze!
I za to niech zginie.
Napisy: Shylock korekta: naper
Napisy pasują do wersji coriolanus.2011.limited.1080p.bluray.x264-alliance
Miłego oglądania i pozdrowienia z bardzo daleka ;-)